Produkt dociera do klienta w więcej niż jednym opakowaniu. Może mieć butelkę lub tackę, kartonik, zgrzewkę, karton zbiorczy, przekładki i folię paletową. Jeśli wszystkie te elementy zostaną wpisane do jednego rekordu, trudno ustalić, który poziom jest oceniany, ile materiału przypada na jednostkę i kto dostarcza dany komponent.
Poziom wynika z funkcji w konfiguracji
Opakowanie jednostkowe jest związane z jednostką sprzedaży przeznaczoną dla użytkownika końcowego. Opakowanie zbiorcze grupuje określoną liczbę jednostek, a transportowe ułatwia manipulację i przewóz. Te określenia nie powinny być przypisywane jedynie według nazwy elementu, ponieważ ten sam karton w różnych modelach sprzedaży może pełnić inną funkcję.
W danych trzeba zachować relację: ile opakowań niższego poziomu mieści wyższy poziom, jakie komponenty do niego należą oraz czy element pozostaje z produktem do momentu sprzedaży. Model powinien opisywać konkretny scenariusz dystrybucji.
Opakowanie jednostkowe
Na poziomie jednostkowym warto zapisać wszystkie elementy przekazywane konsumentowi wraz z produktem: pojemnik, zamknięcie, etykietę, pudełko, wkładkę i materiały ochronne. Każdy komponent może mieć własny materiał, masę i źródło danych.
Wariant produktu może zmieniać konfigurację. Zestaw promocyjny, próbka albo sprzedaż wielosztukowa nie zawsze korzystają z tego samego opakowania. Dlatego powiązanie z SKU i rynkiem powinno być jawne, a data obowiązywania wersji pozwalać odtworzyć stan historyczny.
Opakowanie zbiorcze
Poziom zbiorczy łączy kilka jednostek i może być usuwany bez wpływu na cechy produktu. Potrzebne są informacje o liczbie jednostek, komponentach, masie oraz sposobie rozdzielenia. Jeżeli opakowanie zbiorcze trafia do konsumenta w sprzedaży pakietowej, trzeba uwzględnić rzeczywisty model oferty.
Nie należy dzielić masy zbiorczej przez domyślną liczbę sztuk bez zapisania przelicznika. Zmiana liczby jednostek w kartonie wpływa na wynik przypadający na produkt. Każda reguła konwersji powinna mieć wersję i zakres.
Opakowanie transportowe
Opakowanie transportowe służy do manipulacji i przewozu wielu jednostek lub opakowań zbiorczych. Może obejmować karton, folię, taśmy, narożniki, przekładki oraz elementy palety, z uwzględnieniem właściwych wyłączeń i definicji. Konfiguracja zależy od trasy, sposobu realizacji i ilości.
Dane logistyczne bywają przechowywane poza katalogiem produktu. Dla PPWR potrzebne jest jednak kontrolowane połączenie z konfiguracją. Warto odróżnić standard wysyłki od rzeczywistego zużycia oraz zachować źródło współczynników użytych do przeliczeń.
Relacje między poziomami
Najczytelniejszy model przypomina drzewo. Węzeł opisuje poziom, a pod nim znajdują się komponenty lub niższe konfiguracje wraz z ilością. Pozwala to obliczać masę dla jednostki sprzedaży, kartonu i wysyłki bez ręcznego kopiowania tych samych wartości.
Drzewo powinno być wersjonowane jako całość. Jeśli zmieni się liczba sztuk w kartonie, nowa rewizja nie może zmieniać historycznych wyników. Produkty sprzedane wcześniej pozostają związane z konfiguracją obowiązującą w tamtym czasie.
Nietypowe przypadki wymagające decyzji
Opakowania wielokrotnego użytku, opakowania usług gastronomicznych, zestawy, elementy integralne z produktem i opakowania używane w kilku kanałach mogą wymagać dodatkowej analizy. System powinien umożliwiać opis wyjątku i dołączenie podstawy, zamiast wymuszać niepasującą kategorię.
Jeżeli firma nie jest pewna klasyfikacji, rekord może pozostać w statusie do weryfikacji. Niepełna decyzja musi być widoczna w planie pracy i blokować dokument końcowy tam, gdzie ma znaczenie.
Lista kontrolna konfiguracji
- określ jednostkę sprzedaży,
- zapisz wszystkie poziomy używane w rzeczywistym kanale,
- dodaj komponenty i ich ilości,
- przypisz materiały, masy i dostawców,
- zachowaj przeliczniki między poziomami,
- wskaż rynki oraz kanały,
- opisz wyjątki i założenia,
- zatwierdź wersję z datą obowiązywania,
- powiąż dokumenty i obliczenia,
- nie nadpisuj konfiguracji historycznej.
Dlaczego struktura ma znaczenie
Bez poziomów dane mogą wyglądać na kompletne, choć nie wiadomo, czego dotyczą. Uporządkowana konfiguracja pozwala kierować pytania do właściwych dostawców i przygotować wiarygodne obliczenia.
GPSR / PPWR przechowuje snapshot opakowania, komponenty i źródła. Klasyfikacja nadal wymaga decyzji przedsiębiorcy na podstawie rzeczywistego zastosowania i aktualnych przepisów.
Kontrola po zmianie kanału sprzedaży
Ta sama jednostka produktu może korzystać z innego opakowania w sklepie stacjonarnym, wysyłce kurierskiej i dostawie paletowej. Dodanie kanału powinno więc uruchamiać sprawdzenie całego drzewa, a nie tylko dopisanie nazwy przewoźnika.
Warto zapisać scenariusz referencyjny i osobne warianty logistyczne. Pozwala to porównać masy, wskazać elementy wspólne oraz przypisać odpowiedzialność za dane transportowe. Jeżeli przelicznik zależy od stopnia wypełnienia kartonu lub palety, założenie musi być widoczne w wyniku.